Παρασκευή, 9 Νοεμβρίου 2018

Πώς αγνοήθηκε ο Γκράμσι;


Χρωστάμε στον Γκράμσι τη χρήση πολλών νέων όρων της ανατρεπτικής αριστερής σκέψης. Και ανάμεσα σε αυτούς είναι ο όρος “οργανικός διανοούμενος”. Εξηγώντας το ρόλο του οργανικού διανούμενου στην αστική κοινωνία, μας λέει μεταξύ άλλων οτι “ο καπιταλίστας επιχειρηματίας φέρνει μαζί του τον τεχνικό της βιομηχανίας, τον επιστήμονα της πολιτικής οικονομίας, τον οργανωτή μιας νέας παιδείας, ενός νέου δικαίου κλπ”. Ασχολήθηκε με αυτό το θέμα για να υποστηρίξει οτι οι διαδικασίες ανατροπής του καπιταλισμού, και η εγκαθίδρυση μιας μετα-καπιταλιστικής εξουσίας, μιας εξουσίας που θα εκφράζει την πλειοψηφία του κόσμου της εργασίας, χρειάζονται τους δικούς τους “οργανικούς διανοούμενους”. Τους ανθρώπους με τις κατάλληλες γνώσεις και ικανότητες σε οτι αφορά το σχεδιασμό των λειτουργιών της οικονομίας και της κοινωνίας, τη διοίκηση των επιλογών αυτού του σχεδιασμού, την οργάνωση των διαδικασιών νομιμοποίησης αυτών των επιλογών από εργαζόμενους και πολίτες, στο πλαίσιο της λειτουργίας των θεσμών της δημοκρατίας των παραγωγών.

Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2018

Τι μαθαίνουμε από τη Βραζιλία;


Τελικά η απειλή πραγματοποιήθηκε. Στις εκλογές για τον πρόεδρο της δημοκρατίας στη Βραζιλία, ο ακροδεξιός υποψήφιος και νοσταλγός της στρατιωτικής δικτατορίας, Χαΐρ Μπολσονάρο πήρε το 55% των ψήφων. Ο υποψήφιος του Κόμματος των Εργαζομένων (ΡΤ) του Λούλα, ο Φερνάντο Χαντάντ, πήρε το 44,8%. Αυτά τα ποσοστά είναι αποτέλεσμα της κατάρρευσης της απήχησης του ΡΤ, που σύμφωνα με τον Ανδρέ Σίγκερi, στενό συνεργάτη του Λούλα, έχασε από το 2013 ως τώρα τα δύο τρίτα της απήχησής του! Αυτή η εφιαλτική κατάληξη νίκη του Μπολσονάρο, θα είναι το τέλος μιας άνοιξης που ξεκίνησε με τη πρώτη θητεία του Λούλα το 2003, με το οποίο θα αλλάξει ριζικά η κοινωνία και η οικονομία της Βραζιλίας. Τι συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση Αριστεράς και Ακροδεξιάς χαρακτηρίζει πλέον διεθνώς τις πολιτικές εξελίξεις;

Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 2018

Ταξινομώντας τα ερωτήματα για το μέλλον


Για την Αριστερά που πάλαιψε για να κερδίσει τις εκλογές και να σχηματίσει κυβέρνηση, η κατάσταση που χρειάστηκε να αντιμετωπίσει δεν ήταν ποτέ σαφώς διατυπωμένη, κι ούτε υπήρχε η περιγραφή του νέου καθεστώτος που θα επεδίωκε να εγκαθιδρύσει. Από την άλλη μεριά δεν υπήρχαν κινήματα που να έχουν διαμορφώσει ισχυρές νησίδες μιας νέας εναλλακτικής εξουσίας. Η Αριστερά εκφραζόταν με ένα σύνολο αιτημάτων και ένα σύνολο οραματικών στόχων.

Μετά τις εκλογές του Γενάρη 2015, δεν είχε μόνο να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις των δανειστών, αλλά και την ανάγκη διαχείρισης διαμορφωμένων πλαισίων άσκησης πολιτικής και της δημόσιας διοίκησης που τα υπηρετεί. Τον Ιούλιο του 2015 έγινε κατανοητό οτι δεν υπήρχε διαμορφωμένο σχέδιο για έξοδο από το Ευρώ, και οτι μια τέτοια επιλογή θα ήταν πολύ χειρότερη από τη συμφωνία για ένα 3ο Μνημόνιο.

Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2018

Ο ΣΕΒ ως παράγοντας της κρίσης


Το πρόγραμμα του ΣΕΒ (Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών παλαιότερα, Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών τώρα) παραμένει αναλείωτο και μαχητικά νεοφιλελεύθερο: χαμηλοί μισθοί, χαμηλή φορολογία, μειωμένες επομένως δημόσιες και κοινωνικές δαπάνες, ιδιωτικοποίηση δημόσιων και κοινωνικών υπηρεσιών. Πρόκειται στην πραγματικότητα για το πρόγραμμα με το οποίο συγκρούστηκαν οι βιομήχανοι με την πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο επέβαλαν προοδευτικά αλλά σταθερά κατά την “εκσυγχρονιστική” περίοδο, και αποτέλεσε το πλαίσιο άσκησης βιομηχανικής πολιτικής που ευθύνεται για την υπερχρέωση και για τις καταστροφικές διαστάσεις της κρίσης μετά το 2009.

Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2018

Η ευκαιρία της Κοινωνικής Οικονομίας


Η πολιτική του Υπουργείου Εργασίας για την ανάπτυξη της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για διαρθρωτικές παρεμβάσεις σχετικά με την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Πρώτη σημαντική παρέμβαση είναι η ανάπτυξη ενός τομέα της οικονομίας όπου δεν υπάρχουν ιεραρχικές και αυταρχικές σχέσεις εργασίας, αλλά οι εργαζόμενοι συμμετέχουν σε συλλογικού χαρακτήρα δομές, όπου ο καταμερισμός εργασίας και οι αμοιβές είναι ισότιμες και όλες οι αποφάσεις είναι προϊόν άμεσων δημοκρατικών διαδικασιών. Πρόκειται επομένως από έναν τομέα της οικονομίας που ξεπερνάει τις καπιταλιστικές σχέσεις, και διαμορφώνει έναν μετακαπιταλιστικό κόσμο της εργασίας, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό παράγοντα μεταβολής του συσχετισμού δυνάμεων προς όφελος των εργαζομένων συνολικά.

Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου 2018

Κλιματική αλλαγή, επιστήμη και πολιτική


Οι τραγωδίες στη Μάνδρα και το Μάτι ανέδειξαν την κλιματική αλλαγή ως έναν παράγοντα που μπορεί να μετατρέψει συνηθισμένα καιρικά φαινόμενα σε αιτία πολύνεκρων καταστροφών. Στον επιστημονικό κόσμο της χώρας είναι γνωστό το σύνολο των επικίνδυνων και δαπανηρών επιπτώσεων που θα έχει στην Ελλάδα αυτή η παγκόσμια μεταβολή, αλλά αυτό δεν σημαίνει οτι ο πολιτικός κόσμος και οι κρατικοί θεσμοί έχουν ενσωματώσει αυτές τις πληροφορίες και έχουν σχεδιάσει τις κατάλληλες πολιτικές και τις αναγκαίες θεσμικές αλλαγές.